Gül kələminin faydaları: Vitaminləri, kalorisi, qida dəyəri, növləri və düzgün seçilməsi
Gül kələmi, sıx çiçək qrupları, yumşaq dadı və çox yönlü istifadəsi ilə seçilən məşhur tərəvəzlərdən biridir. İngilis dilində Cauliflower kimi tanınan gül kələminin elmi adı Brassica oleracea var. botrytisdir.
Gül kələmi Brassicaceae, yəni Kələmkimilər fəsiləsinə aid bitkidir. Brokoli, adi kələm, Brüssel kələmi və digər bəzi tərəvəzlər də eyni bitki növü ilə əlaqəlidir.
Ən çox yayılmış gül kələmi ağ və ya krem rəngdə olur. Bununla yanaşı, yaşıl, narıncı və bənövşəyi rəngli sortları da mövcuddur.
Gül kələminin əsas yeməli hissəsi sıx şəkildə yerləşən çiçək qönçələrindən ibarət baş hissəsidir.
Gül kələmi həm çiy, həm də bişirilmiş halda istifadə edilə bilər. Şorbalarda, salatlarda, qarnirlərdə, soba yeməklərində, turşularda və müxtəlif tərəvəz yeməklərində geniş istifadə olunur.
Gül kələmi nədir?
Gül kələmi, elmi adı Brassica oleracea var. botrytis, Kələmkimilər fəsiləsinə aid tərəvəzdir.
Gül kələminin yeməli hissəsi əsasən sıx şəkildə birləşmiş çiçək qönçələrindən ibarətdir.
Brokoli ilə yaxın qohum olan gül kələmi müxtəlif rəng və formalarda yetişdirilə bilər.
Ənənəvi ağ gül kələminin baş hissəsi günəş işığından qorunduğu üçün ağ və ya krem rəngdə qalır.
Gül kələminin əsas faydaları
1. C vitamini mənbəyidir
Gül kələmi C vitamini ehtiva edən tərəvəzlərdən biridir.
C vitamini immun sisteminin normal fəaliyyətində, kollagenin normal yaranmasında və hüceyrələrin oksidləşdirici stressdən qorunmasında rol oynayır.
2. K vitamini ehtiva edir
Gül kələminin tərkibində K vitamini müəyyən miqdarda mövcuddur.
K vitamini normal qan laxtalanmasına və sümüklərin normal fəaliyyətinə töhfə verir.
3. Pəhriz lifi ehtiva edir
Gül kələmi pəhriz lifi ehtiva edir.
Lif balanslı qidalanmanın vacib hissəsidir və həzm sisteminin normal fəaliyyətində rol oynayır.
4. Folat mənbəyidir
Gül kələminin tərkibində folat, yəni B9 vitamini mövcuddur.
Folat normal qan yaranmasına və hüceyrə bölünməsi prosesinə töhfə verir.
5. Qlükozinolatlar və digər bitki birləşmələri ehtiva edir
Kələmkimilər fəsiləsinə aid tərəvəzlər kimi gül kələmi də qlükozinolatlar və müxtəlif bitki mənşəli bioaktiv birləşmələr ehtiva edir.
Bu maddələrin miqdarı tərəvəzin sortuna, yetişmə dərəcəsinə və hazırlanma üsuluna görə dəyişə bilər.
6. Aşağı kalorili tərəvəzdir
Gül kələmi aşağı kalorili tərəvəzlərdən biridir.
Yüksək su tərkibi və pəhriz lifi onu müxtəlif yüngül yeməklər üçün uyğun seçimlərdən birinə çevirir.
Gül kələmi neçə kaloridir?
Gül kələmi nisbətən aşağı kalorili tərəvəzdir.
100 qram çiy gül kələmində təxminən 25 kalori ola bilər.
Bişirilmə zamanı əlavə edilən yağ, pendir, sous və digər inqrediyentlər yeməyin ümumi kalori miqdarını artıra bilər.
Gül kələminin vitamin və mineral tərkibi
Gül kələmi müxtəlif qida maddələri ehtiva edir:
C vitamini
K vitamini
Folat
B6 vitamini
B5 vitamini
Kolin
Kalium
Maqnezium
Fosfor
Manqan
Kalsium
Dəmir
Pəhriz lifi
Qlükozinolatlar
Polifenollar
Digər bitki mənşəli birləşmələr
Qida tərkibi gül kələminin sortuna və hazırlanma üsuluna görə dəyişə bilər.
Gül kələminin dadı necədir?
Gül kələminin dadı adətən:
Yüngül
Zərif
Bir qədər şirin
Tərəvəzə xas
Yüngül kəskin
olur.
Çiy gül kələmi xırtıldayan teksturaya malikdir.
Bişirildikdə isə yumşalır və daha zərif dada malik olur.
Həddindən artıq bişirildikdə kələmkimilər fəsiləsinə xas daha güclü qoxu və dad yarana bilər.
Gül kələminin əsas növləri
Gül kələminin müxtəlif sortları mövcuddur.
Sortlar əsasən:
Rənginə
Başın formasına
Ölçüsünə
Çiçək qönçələrinin sıxlığına
Yetişmə müddətinə
Teksturasına
görə fərqlənə bilər.
Ağ gül kələmi
Ən geniş yayılmış növdür.
Sıx, ağ və ya krem rəngli baş hissəsinə malikdir.
Şorba, salat, qızartma, turşu və müxtəlif isti yeməklərdə istifadə olunur.
Bənövşəyi gül kələmi
Bənövşəyi rəngli sortlar antosianin adlı təbii bitki piqmentləri ilə əlaqəli rəngə malikdir.
Salatlarda və müxtəlif yeməklərdə maraqlı rəng görünüşü yaradır.
Narıncı gül kələmi
Narıncı gül kələmi tərkibində daha çox beta-karotin olan sortlarla əlaqələndirilir.
Rəngi və görünüşü ilə ənənəvi ağ sortlardan fərqlənir.
Yaşıl gül kələmi
Yaşıl rəngli gül kələmləri xlorofil və digər təbii piqmentlər səbəbindən yaşıl görünür.
Bəzi yaşıl sortlar brokoliyə bənzər görünüşə malik ola bilər.
Təzə gül kələmi necə seçilir?
Gül kələmi seçərkən rənginə, başının möhkəmliyinə və çiçək qruplarının vəziyyətinə diqqət etmək lazımdır.
Rəngi
Ağ gül kələmi parlaq ağ və ya krem rəngdə olmalıdır.
Geniş saralma və ya tünd ləkələr məhsulun təzəliyinin azaldığını göstərə bilər.
Rəngli sortlar isə öz növünə uyğun canlı rəngə malik olmalıdır.
Möhkəmliyi
Baş hissəsi sıx və möhkəm olmalıdır.
Çox yumşaq və boş başlar daha az təzə ola bilər.
Çiçək qrupları
Çiçək qönçələri sıx və bir-birinə yaxın yerləşməlidir.
Çox açılmış və ya çiçəklənməyə başlamış hissələrin çox olması məhsulun artıq yetişdiyini göstərə bilər.
Yarpaqları
Xarici yarpaqlar yaşıl və nisbətən təravətli görünməlidir.
Çox qurumuş və ya selikli yarpaqlar təzəliyin azaldığını göstərə bilər.
Gül kələmi necə yetişdirilir?
Gül kələmi sərin və mülayim iqlimlərdə yaxşı inkişaf edən tərəvəzlərdəndir.
Bitkinin sağlam böyüməsi üçün günəş işığı, su və münbit torpaq lazımdır.
Gül kələmi toxumdan və ya şitildən yetişdirilə bilər.
Bitki böyüdükcə mərkəzi hissədə sıx çiçək qrupları formalaşır.
Çiçəklər tam açılmadan əvvəl məhsul yığılır.
Gül kələmi necə yeyilir?
Gül kələmi istifadə edilməzdən əvvəl yaxşı yuyulmalıdır.
Gül kələmi:
Çiy
Qaynadılmış
Buxarda bişirilmiş
Sobada hazırlanmış
Qızardılmış
Qril edilmiş
Turşuya qoyulmuş
formada istifadə edilə bilər.
Gül kələmi necə istifadə olunur?
Salatlarda
Çiy və ya qısa müddət bişirilmiş gül kələmi müxtəlif salatlarda istifadə edilə bilər.
Şorbalarda
Gül kələmi tərəvəz və qaymaqlı şorbaların hazırlanmasında geniş istifadə olunur.
Sobada
Gül kələmi müxtəlif ədviyyatlar və az miqdarda yağla sobada hazırlanaraq qarnir kimi təqdim edilə bilər.
Qızartmalarda
Gül kələmi digər tərəvəzlərlə birlikdə qızardıla bilər.
Püre şəklində
Bişirilmiş gül kələmi püre halına gətirilərək müxtəlif yeməklərin yanında təqdim edilə bilər.
Turşuda
Gül kələmi müxtəlif tərəvəzlərlə birlikdə turşuya qoyularaq saxlanıla bilər.
Gül kələmi hansı tərəvəz və meyvələrlə yaxşı uyğunlaşır?
Gül kələmi müxtəlif məhsullarla yaxşı uyğunlaşır:
Gül kələmi + brokoli
Gül kələmi + kök
Gül kələmi + kartof
Gül kələmi + soğan
Gül kələmi + sarımsaq
Gül kələmi + bibər
Gül kələmi + pomidor
Gül kələmi + noxud
Gül kələmi + limon
Gül kələmi + göyərti
Gül kələmi və brokoli eynidir?
Xeyr.
Gül kələmi və brokoli fərqli tərəvəzlərdir, lakin hər ikisi Brassica oleracea növünün müxtəlif formalarıdır.
Brokolinin yeməli çiçək qönçələri əsasən yaşıl rəngdə olur.
Gül kələminin ənənəvi forması isə ağ və ya krem rəngli sıx başa malikdir.
Hər ikisi Brassicaceae fəsiləsinə daxildir və qida tərkibində müəyyən oxşarlıqlar mövcuddur.
Gül kələmi uşaqlar üçün uyğundurmu?
Bişirilmiş və yumşaldılmış gül kələmi yaşa uyğun şəkildə uşaqların qidalanmasına daxil edilə bilər.
Kiçik uşaqlara təqdim edilərkən yumşaq hazırlanmalı və yaşa uyğun ölçüdə verilməlidir.
İlk dəfə təqdim edilərkən kiçik porsiya ilə başlamaq məqsədəuyğundur.
Gül kələmi alarkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
Təzə gül kələmi seçərkən:
Möhkəm və sıx başlara üstünlük verin.
Ağ sortlarda canlı ağ və ya krem rəngə diqqət edin.
Çiçək qönçələrinin sıx olmasını yoxlayın.
Çox saralmış məhsullardan uzaq durun.
Selikli və yumşalmış hissələri olan məhsulları seçməyin.
Kif və ciddi qaralma əlamətləri olan məhsullardan uzaq durun.
Xarici yarpaqların mümkün qədər təravətli olmasına diqqət edin.
Gül kələmi necə saxlanmalıdır?
Təzə gül kələmi soyuducuda saxlanmalıdır.
İstifadə etməzdən əvvəl yumaq daha məqsədəuyğundur.
Artıq nəmlik saxlanma müddətini azalda bildiyi üçün gül kələmi soyuducuda mümkün qədər quru saxlanmalıdır.
Kəsilmiş gül kələmi qapalı qabda və ya uyğun qida paketində soyuducuda saxlanmalı və mümkün qədər tez istifadə edilməlidir.
Gül kələmini uzunmüddətli saxlamaq üçün uyğun şəkildə dondurmaq mümkündür.
Bakı və Abşeronda təzə gül kələmi sifarişi
Gül kələmi C vitamini, K vitamini, folat, pəhriz lifi və müxtəlif bitki mənşəli birləşmələri ilə seçilən çox yönlü tərəvəzlərdən biridir.
Cənnət Meyvələri olaraq Bakı və Abşeron ərazisində təzə meyvə və tərəvəzlərin onlayn sifarişini təqdim edirik.
Gül kələmi və digər təzə tərəvəzlərə baxmaq və sifariş etmək üçün veb saytımıza daxil ola bilərsiniz:
Məhsullarınızı onlayn seçin, sifarişinizi rahat şəkildə tamamlayın və təzə meyvə-tərəvəzləri ünvanınıza çatdırılma ilə əldə edin.
Gül kələmi haqqında tez-tez verilən suallar
Gül kələmi nədir?
Gül kələmi Brassica oleracea var. botrytis formasına aid Kələmkimilər fəsiləsindən olan tərəvəzdir.
Gül kələminin faydaları nələrdir?
Gül kələmi C vitamini, K vitamini, folat, pəhriz lifi, kalium və müxtəlif bitki mənşəli birləşmələr ehtiva edir.
Gül kələmi neçə kaloridir?
100 qram çiy gül kələmində təxminən 25 kalori ola bilər.
Gül kələmində hansı vitaminlər var?
Gül kələmi əsasən C vitamini, K vitamini, folat və B6 vitamini ehtiva edir.
Gül kələmi çiy yeyilə bilərmi?
Bəli. Yaxşı yuyulmuş gül kələmi çiy halda salatlarda və tərəvəz boşqablarında istifadə edilə bilər.
Gül kələmi necə seçilir?
Təzə gül kələminin başı möhkəm və sıx, çiçək qönçələri bağlı, rəngi isə sortuna uyğun canlı olmalıdır.
Gül kələmi necə saxlanılır?
Gül kələmi soyuducuda saxlanmalıdır. Uzunmüddətli saxlama üçün uyğun şəkildə dondurmaq mümkündür.
Gül kələmi və brokoli eynidir?
Xeyr. Onlar fərqli tərəvəzlərdir, lakin hər ikisi Brassica oleracea növünün müxtəlif formalarına aiddir.
Nəticə
Gül kələmi, Brassica oleracea var. botrytis formasına aid, əsasən ağ və krem rəngli sıx çiçək qrupları ilə seçilən məşhur tərəvəzdir.
C vitamini, K vitamini, folat, pəhriz lifi, kalium, qlükozinolatlar və digər bitki mənşəli birləşmələr ehtiva edən gül kələmi çiy halda, buxarda, sobada, şorbalarda, salatlarda, qarnirlərdə və müxtəlif isti yeməklərdə istifadə edilə bilər.
Təzə gül kələmi və digər meyvə-tərəvəz məhsullarını Cənnət Meyvələri onlayn mağazasından sifariş edə bilərsiniz.
Bakı və Abşeron ərazisində təzə meyvə və tərəvəzləri rahatlıqla onlayn sifariş edin.
Comments