Badımcanın faydaları: Vitaminləri, kalorisi, qida dəyəri, növləri və düzgün seçilməsi
Badımcan, tünd bənövşəyi rəngi, yumşaq teksturası və özünəməxsus dadı ilə seçilən məşhur tərəvəzlərdən biridir. İngilis dilində Eggplant və ya Aubergine kimi tanınan badımcanın elmi adı Solanum melongenadır.
Badımcan Solanaceae, yəni Badımçiçəklilər fəsiləsinə aid bitkidir. Pomidor, kartof və bibər də bu fəsiləyə daxildir.
Botaniki baxımdan badımcan meyvə hesab olunur, çünki çiçəkdən inkişaf edir və toxumları meyvənin daxilində yerləşir. Lakin mətbəxdə əsasən tərəvəz kimi istifadə edilir.
Badımcanın ən çox yayılmış forması tünd bənövşəyi rəngdə olsa da, ağ, yaşıl, açıq bənövşəyi və zolaqlı sortları da mövcuddur.
Badımcan qızardılmış, sobada bişirilmiş, qril edilmiş, qaynadılmış və müxtəlif yeməklərin tərkibində istifadə edilə bilər.
Badımcan nədir?
Badımcan, elmi adı Solanum melongena, Solanaceae fəsiləsinə aid bitkinin yeməli meyvəsidir.
Bitki isti və mülayim iqlimlərdə yaxşı inkişaf edir.
Badımcanın meyvələri sortundan asılı olaraq uzun, oval, yumru və ya armud formasında ola bilər.
Ən çox rast gəlinən badımcanların qabığı tünd bənövşəyi rəngdə olur.
Badımcanın iç hissəsi adətən açıq krem və ya ağ rəngdə olur və çoxsaylı kiçik toxumlar ehtiva edir.
Badımcanın əsas faydaları
1. Pəhriz lifi ehtiva edir
Badımcan pəhriz lifi ehtiva edən tərəvəzlərdən biridir.
Lif balanslı qidalanmanın vacib hissəsidir və həzm sisteminin normal fəaliyyətində rol oynayır.
2. Aşağı kalorili tərəvəzdir
Badımcan özü nisbətən aşağı kalorilidir.
Yüksək su tərkibinə malik olması və yüngül teksturası onu müxtəlif yeməklərdə istifadə etmək üçün əlverişli edir.
Lakin badımcanın hazırlanma üsulu onun ümumi kalori miqdarına ciddi təsir edə bilər.
Xüsusilə çox yağda qızardıldıqda badımcan yağın müəyyən hissəsini özünə çəkə bilər.
3. Antioksidant birləşmələr ehtiva edir
Badımcanın xüsusilə tünd rəngli qabığında müxtəlif bitki mənşəli birləşmələr mövcuddur.
Bənövşəyi rəngə əsasən antosianinlər, o cümlədən nasunin adlı piqment təsir edir.
Badımcan həmçinin müxtəlif polifenol və digər bioaktiv bitki birləşmələri ehtiva edə bilər.
4. Kalium ehtiva edir
Badımcanın tərkibində kalium və digər mineral maddələr müəyyən miqdarda mövcuddur.
Kalium əzələlərin və sinir sisteminin normal fəaliyyətinə və normal qan təzyiqinin qorunmasına töhfə verir.
5. B qrupu vitaminləri ehtiva edir
Badımcanın tərkibində B6 vitamini, folat və digər B qrupu vitaminləri müəyyən miqdarda mövcuddur.
Bu vitaminlər enerji mübadiləsi və digər normal fizioloji proseslərdə rol oynayır.
6. Müxtəlif mineral maddələr ehtiva edir
Badımcanın tərkibində kaliumla yanaşı maqnezium, manqan, fosfor və digər mineral maddələr də müəyyən miqdarda ola bilər.
Badımcan neçə kaloridir?
Badımcan nisbətən aşağı kalorili tərəvəzlərdəndir.
100 qram çiy badımcanda təxminən 25 kalori ola bilər.
Lakin hazırlanma üsulu kalori miqdarına böyük təsir göstərir.
Qaynadılmış və ya sobada az yağla hazırlanmış badımcanın enerji dəyəri nisbətən aşağı qala bilər.
Çox yağda qızardılmış badımcan isə daha çox kalori ehtiva edə bilər.
Badımcanın vitamin və mineral tərkibi
Badımcan müxtəlif qida maddələri ehtiva edir:
B6 vitamini
Folat
C vitamini
K vitamini
Kalium
Maqnezium
Manqan
Fosfor
Dəmir
Pəhriz lifi
Antosianinlər
Polifenollar
Nasunin
Digər bitki mənşəli birləşmələr
Qida tərkibi badımcanın sortuna, yetişmə dərəcəsinə və hazırlanma üsuluna görə dəyişə bilər.
Badımcanın dadı necədir?
Badımcanın dadı adətən:
Yüngül
Yumşaq
Torpaqvari
Azacıq acı
Aromatik
xüsusiyyətlərə malik ola bilər.
Gənc və təzə badımcanlar adətən daha yumşaq dada malik olur.
Bişirildikdə badımcanın teksturası yumşalır və daha kremvari olur.
Badımcanın əsas növləri
Badımcanın çoxsaylı sortları mövcuddur.
Sortlar əsasən:
Rənginə
Formasına
Ölçüsünə
Qabığın qalınlığına
Dadına
Toxumlarının miqdarına
Yetişmə müddətinə
görə fərqlənə bilər.
Tünd bənövşəyi badımcan
Ən çox yayılmış badımcan növlərindən biridir.
Uzunsov və ya oval formada ola bilər.
Qabığı tünd bənövşəyi, iç hissəsi isə açıq rəngdə olur.
Ağ badımcan
Ağ badımcan daha açıq rəngi ilə seçilir.
Bəzi sortlarda qabıq daha yumşaq və dad daha zərif ola bilər.
Zolaqlı badımcan
Zolaqlı sortların qabığında ağ, açıq bənövşəyi və tünd bənövşəyi rənglər birlikdə görünə bilər.
Yumru badımcan
Yumru badımcanlar daha qısa və dairəvi formaya malik olur.
Onlar doldurularaq bişirmək üçün də istifadə edilə bilər.
Təzə badımcan necə seçilir?
Badımcan seçərkən rənginə, möhkəmliyinə, qabığına və saplağına diqqət etmək lazımdır.
Rəngi
Təzə badımcan sortuna uyğun parlaq və canlı rəngə malik olmalıdır.
Tünd bənövşəyi badımcanın qabığı parlaq və hamar görünməlidir.
Möhkəmliyi
Badımcan əllə yüngül sıxıldıqda möhkəm, lakin bir qədər elastik olmalıdır.
Çox yumşaq badımcan uzun müddət saxlanılmış ola bilər.
Qabığın vəziyyəti
Qabıq hamar və sağlam görünməlidir.
Böyük çürüklər, kif və ciddi zədələr olmamalıdır.
Saplağı
Təzə badımcanın saplağı yaşıl və nisbətən təravətli görünə bilər.
Qurumuş və qaralmış saplaq məhsulun uzun müddət saxlanıldığını göstərə bilər.
Badımcan necə yetişdirilir?
Badımcan isti iqlimi sevən bitkilərdəndir.
Bitkinin sağlam inkişafı üçün kifayət qədər günəş işığı, su və münbit torpaq lazımdır.
Badımcan toxumdan və ya şitildən yetişdirilə bilər.
Bitki çiçəkləndikdən sonra meyvələr formalaşır.
Meyvələr sortundan asılı olaraq müxtəlif ölçü və rənglərə çatdıqda yığılır.
Badımcan necə yeyilir?
Badımcan adətən bişirilərək istifadə olunur.
İstifadədən əvvəl yaxşı yuyulmalı və saplaq hissəsi çıxarılmalıdır.
Badımcan:
Sobada bişirilmiş
Qril edilmiş
Qızardılmış
Qaynadılmış
Buxarda hazırlanmış
formada istifadə edilə bilər.
Çiy badımcanın dadı və teksturası bişirilmiş badımcandan xeyli fərqlənir və adətən mətbəxdə bişirilərək istifadə edilir.
Badımcan necə istifadə olunur?
Qızartmalarda
Badımcan müxtəlif tərəvəzlərlə birlikdə qızardıla bilər.
Sobada
Sobada bişirilmiş badımcan yumşaq və kremvari teksturaya malik olur.
Qril yeməklərində
Badımcan dilimlənərək qril üzərində hazırlanaraq ət və digər tərəvəzlərlə birlikdə təqdim edilə bilər.
Dolmada
Badımcan müxtəlif ət, düyü və tərəvəz içlikləri ilə doldurularaq bişirilə bilər.
Salatlarda
Bişirilmiş və soyudulmuş badımcan müxtəlif salatlarda istifadə edilə bilər.
Məzələrdə
Badımcan müxtəlif tərəvəz və ədviyyatlarla birlikdə məzə hazırlanmasında geniş istifadə olunur.
Badımcan hansı tərəvəz və meyvələrlə yaxşı uyğunlaşır?
Badımcan müxtəlif məhsullarla yaxşı uyğunlaşır:
Badımcan + pomidor
Badımcan + bibər
Badımcan + soğan
Badımcan + sarımsaq
Badımcan + kartof
Badımcan + kök
Badımcan + zucchini
Badımcan + limon
Badımcan + göyərti
Badımcan + nar
Badımcan və zucchini eynidir?
Xeyr.
Badımcan və zucchini, yəni kabaçki, fərqli tərəvəzlərdir.
Badımcan Solanaceae fəsiləsinə, zucchini isə Cucurbitaceae, yəni Balqabaqkimilər fəsiləsinə aiddir.
Badımcan adətən tünd rəngli qabığa və daha yumşaq, kremvari iç hissəyə malik olur.
Zucchini isə daha sulu və yumşaq teksturaya malikdir.
Badımcan uşaqlar üçün uyğundurmu?
Bişirilmiş badımcan yaşa uyğun şəkildə uşaqların qidalanmasına daxil edilə bilər.
Kiçik uşaqlara təqdim edilərkən yumşaq şəkildə bişirilməsi və yaşa uyğun ölçüdə hazırlanması məqsədəuyğundur.
İlk dəfə təqdim edilərkən kiçik porsiya ilə başlamaq daha uyğundur.
Badımcan alarkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
Təzə badımcan seçərkən:
Möhkəm və dolğun məhsullara üstünlük verin.
Qabığın parlaq və hamar olmasına diqqət edin.
Çox yumşaq və büzüşmüş badımcanları seçməyin.
Kif və çürümə olan məhsullardan uzaq durun.
Böyük çatlar və ciddi zədələr olmamalıdır.
Saplağın mümkün qədər yaşıl və təravətli görünməsinə diqqət edin.
Badımcan necə saxlanmalıdır?
Badımcan sərin yerdə və ya soyuducuda saxlanıla bilər.
Badımcanı çox uzun müddət saxlamaq məsləhət görülmür, çünki zaman keçdikcə teksturası və dadı dəyişə bilər.
Badımcanı istifadə etməzdən əvvəl yumaq daha məqsədəuyğundur.
Kəsilmiş badımcan qapalı qabda soyuducuda saxlanmalı və mümkün qədər tez istifadə edilməlidir.
Bakı və Abşeronda təzə badımcan sifarişi
Badımcan yumşaq teksturası, özünəməxsus dadı və müxtəlif hazırlanma üsulları ilə seçilən məşhur tərəvəzlərdən biridir.
Cənnət Meyvələri olaraq Bakı və Abşeron ərazisində təzə meyvə və tərəvəzlərin onlayn sifarişini təqdim edirik.
Badımcan və digər təzə tərəvəzlərə baxmaq və sifariş etmək üçün veb saytımıza daxil ola bilərsiniz:
Məhsullarınızı onlayn seçin, sifarişinizi rahat şəkildə tamamlayın və təzə meyvə-tərəvəzləri ünvanınıza çatdırılma ilə əldə edin.
Badımcan haqqında tez-tez verilən suallar
Badımcan nədir?
Badımcan Solanum melongena bitkisinin yeməli meyvəsidir. Botaniki baxımdan meyvə, kulinariya baxımından isə tərəvəz kimi istifadə olunur.
Badımcanın faydaları nələrdir?
Badımcan pəhriz lifi, kalium, B6 vitamini, folat və müxtəlif bitki mənşəli antioksidant birləşmələr ehtiva edir.
Badımcan neçə kaloridir?
100 qram çiy badımcanda təxminən 25 kalori ola bilər.
Badımcanda hansı vitaminlər var?
Badımcan B6 vitamini, folat, C vitamini, K vitamini və digər vitaminləri müəyyən miqdarda ehtiva edir.
Badımcan çiy yeyilə bilərmi?
Badımcan əsasən bişirilərək istifadə olunur. Bişirildikdə teksturası daha yumşaq və dadı daha xoş olur.
Badımcan necə seçilir?
Təzə badımcan möhkəm, dolğun, parlaq qabıqlı və ciddi zədələrdən uzaq olmalıdır.
Badımcan necə saxlanılır?
Badımcan sərin şəraitdə və ya soyuducuda saxlanıla bilər. Kəsilmiş badımcan isə qapalı qabda soyuducuda saxlanmalıdır.
Badımcan və zucchini eynidir?
Xeyr. Onlar fərqli tərəvəzlərdir və müxtəlif botaniki fəsilələrə aiddirlər.
Nəticə
Badımcan, Solanum melongena bitkisinin yeməli meyvəsi olan, tünd bənövşəyi, ağ, yaşıl və zolaqlı müxtəlif sortları ilə seçilən məşhur tərəvəzdir.
Pəhriz lifi, kalium, B6 vitamini, folat, müxtəlif polifenollar və bitki mənşəli birləşmələr ehtiva edən badımcan qızartmalarda, soba yeməklərində, qril hazırlanmasında, dolmalarda, salatlarda və müxtəlif məzələrdə istifadə edilə bilər.
Təzə badımcan və digər meyvə-tərəvəz məhsullarını Cənnət Meyvələri onlayn mağazasından sifariş edə bilərsiniz.
Bakı və Abşeron ərazisində təzə meyvə və tərəvəzləri rahatlıqla onlayn sifariş edin.
Comments